ISO 22000:2018 Qida Təhlükəsizliyi İdarəetmə Sistemi

Qida sektoru insan sağlamlığı ilə birbaşa bağlı olduğu üçün bu sahədə təhlükəsizlik və nəzarət ən vacib məsələlərdən biridir. İstehsal, emal, qablaşdırma, daşınma, saxlanma və satış mərhələlərinin hər birində risklər yarana bilər. Məhz buna görə ISO 22000:2018 Qida Təhlükəsizliyi İdarəetmə Sistemi qida zəncirində təhlükələrin idarə olunması üçün beynəlxalq səviyyədə tanınan standartdır.

Bu standart müəssisələrə qida təhlükəsizliyi risklərini müəyyən etməyə, nəzarət mexanizmləri qurmağa və istehlakçıya təhlükəsiz məhsul təqdim etməyə kömək edir. ISO 22000 yalnız böyük zavodlar üçün deyil, həm kiçik, həm də orta bizneslər, restoranlar, anbarlar, logistika şirkətləri və qida ilə əlaqəli digər müəssisələr üçün də uyğundur.

ISO 22000:2018 standartının əsas məqsədi

ISO 22000 standartının əsas məqsədi qida zəncirində təhlükələrin qarşısını almaq, riskləri idarə etmək və istehlakçıya təhlükəsiz məhsul çatdırmaqdır. Bu sistem müəssisədə qida ilə bağlı bütün proseslərin planlı və nəzarətli şəkildə idarə olunmasını təmin edir.

Qida təhlükəsizliyi yalnız son məhsulun yoxlanılması ilə bitmir. Buraya xammalın seçilməsi, istehsal mühiti, personal gigiyenası, avadanlıqların təmizliyi, temperatur nəzarəti, qablaşdırma və daşınma şərtləri də daxildir. ISO 22000 bütün bu mərhələləri vahid sistem halında idarə etməyə imkan verir.

ISO 22000:2018 standartının əsas tələbləri

1. Təhlükələrin müəyyən edilməsi

Müəssisə qida təhlükəsizliyinə təsir edə biləcək bioloji, kimyəvi və fiziki riskləri müəyyən etməlidir. Bu risklərin erkən aşkarlanması təhlükəli məhsulun bazara çıxmasının qarşısını alır.

2. HACCP prinsiplərinin tətbiqi

ISO 22000 sistemi HACCP yanaşmasına əsaslanır. Yəni kritik nəzarət nöqtələri müəyyən edilir və həmin nöqtələrdə risklərin qarşısını almaq üçün tədbirlər görülür.

3. Gigiyena və sanitariya nəzarəti

İstehsal mühiti, avadanlıqlar və işçi heyəti gigiyena tələblərinə uyğun olmalıdır. Təmizlik və sanitariya qida təhlükəsizliyinin əsas şərtlərindən biridir.

4. İzlənəbilənlik sistemi

Məhsulun hansı xammaldan, hansı tarixdə, hansı partiya ilə və hansı mərhələlərdən keçərək hazırlandığı izlənə bilməlidir. Bu, problem yarandıqda məhsulun tez geri çağırılmasına imkan verir.

5. Fövqəladə hallara hazırlıq

Müəssisə qida təhlükəsizliyinə təhlükə yarada biləcək hallar üçün əvvəlcədən plan hazırlamalıdır. Bu, həm istehlakçının qorunmasına, həm də brend nüfuzunun saxlanmasına kömək edir.

ISO 22000 müəssisələrə nə qazandırır?

Bu standartın tətbiqi müəssisələrə bir çox üstünlük verir:

• Qida təhlükəsizliyinin yüksəlməsi
• Müştəri etibarının artması
• Beynəlxalq bazarlara çıxış imkanı
• Risklərin azalması
• İstehsal proseslərinin nəzarətdə saxlanılması
• Qanunvericilik tələblərinə uyğunluq
• Brend nüfuzunun güclənməsi
• Tender və korporativ müqavilələrdə üstünlük

Azərbaycanda qida istehsalı və satışı ilə məşğul olan şirkətlər üçün ISO 22000 sertifikatı həm yerli, həm də xarici bazarda ciddi üstünlük yaradır.

Hansı sahələr üçün uyğundur?

ISO 22000 aşağıdakı sahələrdə tətbiq oluna bilər:

• Qida istehsalı müəssisələri
• Restoran və ictimai iaşə obyektləri
• Qida anbarları və logistika şirkətləri
• Qablaşdırma şirkətləri
• Kənd təsərrüfatı və emal müəssisələri
• Süd və süd məhsulları istehsalçıları
• Ət və ət məhsulları istehsalçıları
• İçki və su istehsalı müəssisələri

ISO 22000 tətbiq prosesi necə olur?

Standartın qurulması adətən aşağıdakı mərhələlərdən ibarət olur:

• Mövcud vəziyyətin təhlili
• Risk və təhlükələrin müəyyən edilməsi
• HACCP planının hazırlanması
• Prosedur və sənədlərin yaradılması
• İşçi heyətinə təlimlərin keçirilməsi
• Daxili auditin aparılması
• Sertifikat auditinə hazırlıq

Bu mərhələlərdə Revisa.az peşəkar dəstək göstərərək müəssisənin sistemi daha düzgün və sürətli qurmasına kömək edə bilər.

Azərbaycanda ISO 22000 niyə vacibdir?

Azərbaycanda qida bazarı genişləndikcə təhlükəsiz və keyfiyyətli məhsula tələbat da artır. İstehlakçılar artıq yalnız məhsulun dadına və qiymətinə deyil, həm də təhlükəsizlik səviyyəsinə diqqət yetirirlər. İxracla məşğul olan müəssisələr üçün isə beynəlxalq tanınan standartların tətbiqi daha da vacib olur. ISO 22000 bu baxımdan qida sektorunda etibarlı fəaliyyət üçün güclü əsas yaradır.

Nəticə

ISO 22000:2018 Qida Təhlükəsizliyi İdarəetmə Sistemi qida ilə çalışan müəssisələr üçün təhlükəsizlik, etibar və sistemli idarəetmə baxımından vacib standartdır. Bu sistem məhsulun təhlükəsizliyini qorumağa, riskləri azaltmağa və müəssisənin bazarda daha güclü mövqe qazanmasına kömək edir. Revisa MMC ilə bu prosesi daha peşəkar və səmərəli şəkildə qurmaq mümkündür.